Nieuws

Haastige Spoed ……….

Sinds 2 jaar hanteert het openbaar ministerie de ZSM-werkwijze. ZSM staat voor  “zo snel mogelijk”. Deze werkwijze is er op gericht om zaken snel en daadkrachtig af te handelen. Het gaat dan om veelvoorkomende criminaliteit, zoals bijvoorbeeld een diefstal, mishandeling of bedreiging. Door het openbaar ministerie wordt het beoordelen, straffen en uitvoeren van de straf in dergelijke zaken in elkaar geschoven.

In de ZSM-werkwijze beslissen zij na aanhouding van de verdachte zo spoedig mogelijk over het afdoeningstraject. Waar mogelijk wordt direct een afdoeningsbeslissing genomen. Deze afdoeningsbeslissing kan een dagvaarding voor de rechter betreffen, maar is ook regelmatig een strafbeschikking die direct betaald kan worden. Het openbaar ministerie wil door deze werkwijze het vertrouwen van de samenleving in de strafrechtketen versterken. De strafrechtketen reageert nu vaak te traag. Een dagvaardingstermijn van 1 jaar of langer is beslist geen uitzondering. Een reactie-met-vertraging heeft vervelende effecten, zowel voor verdachten als voor slachtoffers. Principieel is er weinig op deze werkwijze aan te merken.

Bij de ZSM-methode werkt het OM samen met de navolgende ketenpartners: Reclasseringsorganisaties, Slachtofferhulp Nederland en de Raad voor de Kinderbescherming. De advocatuur is niet tot nauwelijks betrokken bij de ZSM-methode. Daarnaast komt de onafhankelijke rechter er niet meer aan te pas. En precies op die 2 punten wringt de schoen! Het OM werkt samen met instanties in de strafrechtketen, maar de advocatuur wordt niet genoemd. Terwijl er wel een duidelijke rol voor de advocatuur ligt. De advocatuur kan adviseren en voorlichten over de gevolgen van het aanvaarden van directe afdoening. Door de directie afdoening te aanvaarden verkrijgt de verdachte een strafblad.Vaak wijst het OM de verdachten daar niet op.

Daarnaast dient een rechterlijke toetsing mogelijk te blijven binnen de ZSM-aanpak van het Openbaar Ministerie.  De rechterlijke toets is er nu in sommige gevallen niet. Gaat een verdachte akkoord met de OM-strafbeschikking en betaalt hij de opgelegde boete, dan is de zaak afgedaan en is er geen beroep meer mogelijk. Om de rechterlijke toets open te houden, zou het OM nooit direct tot incassering van de strafbeschikking moeten overgaan, maar de verdachte twee weken de tijd moeten geven om in verzet te gaan. In deze periode kan de verdachte ook overleg plegen met een raadsman.

De conclusie is dan ook dat ZSM beslist voordelen heeft, maar zorg er wel voor dat een verdachte de rechtsbijstand krijgt waar hij recht op heeft!  Daadkrachtig en efficiënt aanpakken van criminaliteit is in een ieders belang, maar haastige spoed is zelden goed! Vanaf 3 november is de pilot ‘ZSM en rechtsbijstand’ gefaseerd gestart. In de pilot krijgen aangehouden meerderjarige verdachten voorafgaand aan het eerste politieverhoor altijd een advocaat te spreken. Ook als de officier van justitie besluit een strafbeschikking op te leggen, kan de verdachte een beroep doen op rechtsbijstand. Helaas loopt de pilot niet in het arrondissement Zeeland-West-Brabant.

Zie ook:

www.rechtspraak.nl

www.om.nl

www.rvr.org

Claudine Kouijzer

 

« Ga naar archief